U bent hier: HomeGeschiedenisMiel Smet → De familie

Achtergrondinformatie over de omgeving, familie en tijd waarin Emile Vanbiervliet opgroeide.

Charles Louis[1] Vanbiervliet

Emile en zijn broers en zussen vormen de eerste generatie Vanbiervliets die in Komen Ten Brielen[2] - of meer precies in Kruiseke[3][4][5] geboren werd. Emile's vader heette Charles Louis, maar soms komt de naam voor als Karel Lodewijk. De kinderen van Emile verwijzen naar hem als Louis[6], en ook op sommige documenten tekent hij gewoon met Louis.

Louis Vanbiervliet (10 juli 1814 - 25 april 1888) werd geboren in Gits. Diens grootvader Karel-Ignaes Vanbiervliet had zich daar rond 1800 gevestigd samen met zijn twee broers Jakob en Jan. Nu wonen er nog altijd Van Biervliets in Gits - denk bijvoorbeeld aan Aubert-Tillo van Biervliet (1920-2005), of zijn (half-)broer ereburgemeester Elmar van Biervliet (1928-2004).

Van Gits naar Cruyseecke

Op een bepaald moment trekt Louis naar Kruiseke om er in de smidse[7] van zijn (toekomstige) schoonvader Theodoor Woestyn te werken. Op 28 juli 1846 trouwt hij met Fidelia Francisca Woestyn[8]. Het is niet zeker of hij daar naar toe getrokken is en zo Fidelia heeft leren kennen, dan wel dat ze elkaar al kenden, en hij bij zijn schoonpapa gaan werken is.

Op 8 augustus 1851 overlijdt Theodoor. Drie jaar later - op 9 oktober 1854 - verkoopt zijn zoon Theodorius (Théodore) de smidse aan zijn zus Fidelia en haar man Charles Louis.

Over Fidelia vertelt de overlevering dat ze “een ferm vrouwmens” was. Verder is er één anekdote[9] over haar bewaard gebleven. Fidelia Woestijn moest op zekere dag naar Ieper, naar de vrederechter. Zij gebruikte hiervoor de koets met de muilezel. Omdat men met dat getuig toch niet zo gemakkelijk manoevreerde in stad, liet zij kar en muilezel achter in de afspanning “Den Bascuul”, aan de ingang van Ieper. Toen de voorzitter van de rechtbank haar tijdens de zitting vroeg “En madame, waar is joen advocaat?”, antwoordde zij “Mijnheer de rechter, 'k heb hem aan den Bascuul laten staan!”

Kinderen

Louis en Fidelia krijgen samen 9 kinderen. In 1847 wordt de oudste geboren, Charles. Een jaar later komt Justine. In 1850 wordt Jules Julien geboren. Nog een jaar later komt nummer 4 eraan: Henri (of Henricus), later bijgenaamd Henri van 't Canon naar het gelijknamige café dat hij later in Menen zal hebben. Désiré komt in 1853, Theodoor of Theodore in 1855. Drie jaar later volgt er nog een meisje, maar er is verder geen informatie over Elisa bekend; waarschijnlijk sterft ze jong. Als voorlaatste komt in 1860 dan Emile, twee jaar later gevolgd door (Benjamin) Richard.

Het bedrijf


Het verkoopsdocument uit 1883.

Alle kinderen groeien op in het “familiebedrijf”, dat bestaat uit onder andere een smidse, een wagenmakerij en een café. Op 28 juni 1883 verkopen[10] Louis, dan 69 jaar, en Fidelia “een gebouw dienende voor de wagenmakerij voor de som van twee-duizend franken” aan hun zoon Jules. Vijf jaar later, in 1888 sterft Louis in Komen Ten Brielen.

Het gebouw lag naast de Groote Smesse, en Jules en Julie richten er een wagenmakerij en een herberg, De Kruisstraete, in. Die herberg diende onder andere als vestigingsplaats voor de handboogvereniging “De Verenigde Vrienden”, waar Miel Smet het administratief werk voor verrichtte.

In een document uit 1892 worden van de kinderen Vanbiervliet volgende beroepen vermeld:

  • Charles: (hoef)smid te Zonnebeke (Deze sticht rond 1912 de bekende steenbakkerij van Zonnebeke).
  • Justine: uitbaatster van herberg “De Harmonie” in de Wervikstraat in Beselare; gehuwd met Victor Bouckenooghe, aannemer van bouwwerken, Beselare
  • Jules: wagenmaker te Komen-Kruiseke
  • Uittreksel: beroepen
  • Henri: cabaretier[11]
  • Théodore: zonder beroep, Komen
  • Désiré: (hoef)smid te Comines-France[12]
  • Emile: hoefsmid te Komen-Kruiseke
  • Richard: wagenmaker te Comines-France

“De Groote Smesse”

Bronnen, noten en/of referenties

[1] In de jaren '70 van de vorige eeuw vroeg Luk Vanbiervliet in het familietijdschrift nog naar de naam van de vader van Emile. Uit de informatie die hij vond bleek dat hij Karel-Lodewijk zou heten. Maar de kinderen van Emile zelf refeerden naar hem als Louis, en ook in documenten staat er Charles Louis of Louis. De (nederlandstalige) overlijdensakte van moeder Fidelia Woestyn vermeldt bijvoorbeeld "We Vanbiervliet Charles-Louis".

[2] Tot 1928 was er in Kruiseke geen parochie en dus geen kerk. Als men een kerk nodig had, zoals bij communies en huwelijken, moest men naar het nabijgelegen Ten Brielen gaan. Het gehucht Ten Brielen ligt nu in de provincie Henegouwen, en maakt deel uit van Komen-Waasten, op het grondgebied van de deelgemeente Komen.

[3] In de loop der tijd komen verschillende schrijfwijzen voor Kruiseke voor: Cruuseecke, Cruyseecke, Kruiseik, Kruiseke.

[4] Emile en zijn broers en zus werden geboren in het gehucht d'Oude Cruyseecke, dat vlakbij Kruiseke lag. Zie het artikel over de Groote Smesse voor meer details.

[5] Kruiseke behoorde tot de vastlegging van de taalgrens bij het franstalige Komen. In 1963 werd het bij Wervik gevoegd.

[6] Luk Vanbiervliet (1977), Interview met tante Rachel.

[7] Zie het artikel over de Groote Smesse.

[8] In Franstalige teksten vind je vaak “Fidélie” of “Fédeline” in plaats van “Fidelia”, en “Françoise” in plaats van “Francisca”.

[9] Uit "Miel Smet uit Cruyseecke en de familie Van Biervliet" van Luk Vanbiervliet, verschenen in december 2016.

[10] “Comen Ten Brielen den 28 Juny 1883

Den ondergeteekenden Louis Vanbiervliet en zijne vrouw Fidelia Wostyn bekennen verkocht te hebben aan hunnen zoon Julles Vanbiervliet en zijne vrouw Julie robbe een gebouw dienende voor wagenmakerij voor de som van twee-duizend franken die gebouwd is op dertig roeden erve die gekocht is aan tien frank de roe maakt te samen de som van twee duizend drij honderd franks, waarvan intrest moet betaald zijn van de som van acht honder franks aan vier frs het honderd.

C.L. Vanbiervliet, Fidelia Woestyn, Jules Vanbiervliet, Julie Robbe”

[11] Cabaretier wordt in een oud Frans woordenboek vertaald als "Herbergier", "Kroeghouder". Op oude kaarten vindt men als aanduiding van herbergen ook "Cab." of "Cabaret" aan.

[12] Komen is een stad die gedeeltelijk in Frankrijk en voor een deel in België ligt. Vandaar Comines-France enerzijds en Komen-Belge, het vlaamstalig Ten Brielen anderzijds.